ျမန္မာႏုိင္ငံႏႇင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံတို႔၏ ႏႇစ္ႏုိင္ငံကုန္သြယ္မႈ ႏႇစ္စဥ္တိုးျမင့္လာလ်က္ရႇိရာ ေဒသတြင္း ႏုိင္ငံမ်ားထဲ၌ ျမန္မာႏိုင္ငံႏႇင့္ အမ်ားဆံုးကုန္သြယ္မႈျပဳလုပ္ေနေသာ ထိုင္းႏုိင္ငံအား ေက်ာ္လြန္သြားႏိုင္ဖြယ္ ရႇိေၾကာင္း သံုးသပ္မႈမ်ားအရ သိရႇိရသည္။

 
    ၂၀၀၈-၂၀၀၉ ဘ႑ာေရးႏႇစ္တြင္ ကုန္သြယ္မႈပမာဏ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၂ ဒသမ ၆၂၆ ဘီလ်ံရႇိခဲ့ ေသာ တ႐ုတ္-ျမန္မာ ကုန္သြယ္မႈ မႇာ၂၀၀၉-၂၀၁၀ ဘ႑ာေရးႏႇစ္တြင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂ ဒသမ ၉၀၇ ဘီလ်ံရရႇိလာ၍ လက္ရႇိတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံႏႇင့္ အမ်ားဆံုးကုန္သြယ္ေနေသာ ထိုင္းႏိုင္ငံအား ေက်ာ္လြန္ေတာ့မည္ျဖစ္သည္။

    ၂၀၀၉-၂၀၁၀ ဘ႑ာေရးႏႇစ္ ဇန္န၀ါရီလအထိ ထုိင္း-ျမန္မာ ကုန္ သြယ္မႈပမာဏ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂ ဒသမ ၄ ဘီလ်ံ ရႇိကာ ျမန္မာႏုိင္ငံမႇ ထုိင္းႏုိင္ငံသုိ႔ တင္ပုိ႔မႈပမာဏ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂ ဒသမ ၁ ဘီလ်ံ ရႇိၿပီး တင္သြင္းမႈပမာဏ အေမရိကန္ ေဒၚလာ သန္း ၃၀၀ ရႇိေၾကာင္း သိရသည္။

    ထိုင္းႏုိင္ငံသည္ ကုန္သြယ္မႈတြင္ အမ်ားဆံုးျဖစ္သကဲ့သို႔ ကုန္သြယ္ေရးအသာစီးရေနေသာ ႏုိင္ငံလည္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ၂၀၀၈-၂၀၀၉ ဘ႑ာေရးႏႇစ္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံႏႇင့္ ထိုင္းႏုိင္ငံ၏ ကုန္သြယ္မႈပမာဏမႇာ ၃ ဒသမ ၀၅ ဘီလ်ံရႇိၿပီး ျမန္မာ ႏုိင္ငံမႇတင္ပို႔မႈပမာဏ၂ ဒသမ ၆၅၅ ဘီလ်ံရႇိကာ ထုိင္းႏိုင္ငံမႇ ျပန္လည္တင္သြင္းသည့္ ပမာဏ ၃၉၈ ဒသမ ၂၈ သန္းရႇိေၾကာင္းႏႇင့္ ျမန္မာဘက္မႇ ၂ ဒသမ ၂၅ ဘီလ်ံ ကုန္သြယ္မႈ အသာစီးရခဲ့ေၾကာင္း သိရႇိရသည္။

    ''ထုိင္းဟာျမန္မာနဲ႔ ကုန္သြယ္မႈနဲ႔ ရင္းႏႇီးျမႇဳပ္ႏႇံမႈမႇာအမ်ားဆံုးလုပ္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံျဖစ္သလိုအမ်ားဆံုးတင္ပို႔ ေနရတဲ့ႏုိင္ငံပါ။ အစဥ္အလာအရ ထိုင္းၿပီးရင္ စင္ကာပူ၊ တ႐ုတ္၊ အိႏၵိယ၊ ေဟာင္ေကာင္၊ မေလးရႇား၊ ဂ်ပန္၊ ေတာင္ကိုရီးယားနဲ႔  အင္ဒိုနီးရႇားတို႔ လိုက္လာတာပါ။ အခု ေနာက္ပိုင္းေတာ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံနဲ႔ ကုန္သြယ္မႈက အရမ္းမ်ားလာတယ္။ ၂၀၀၅-၂၀၀၆ မႇာတစ္ဘီလ်ံမျပည့္တဲ့ အေျခအေနကေန ငါးႏႇစ္အတြင္း သံုးဘီလ်ံ၀န္းက်င္ရေနတဲ့အတြက္ ေတာ္ေတာ္ေလးတက္လာတာပါ'' ဟု ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏုိင္ငံကုန္သည္မ်ားႏႇင့္ စက္မႈလက္မႈလုပ္ငန္းရႇင္မ်ား အသင္း အတြင္းေရးမႇဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ေလးက ေျပာၾကားသည္။

    ကုန္သြယ္ေရးပမာဏျမင့္မား လာေသာ္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံအေနျဖင့္ ကုန္သြယ္ေရးလိုေငြျပေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏အဓိကပို႔ကုန္မ်ားကိုမူ အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ားထဲတြင္ထိုင္း၊ စင္ကာပူ၊ မေလးရႇား ႏုိင္ငံမ်ားသို႔ အဓိကတင္ပို႔လ်က္ရႇိေၾကာင္းႏႇင့္ အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ားသို႔ စုစုေပါင္းတင္ပို႔မႈ၏ ၄၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ရႇိေၾကာင္း သိရႇိရသည္။

    ျမန္မာႏိုင္ငံမႇ ထိုင္းႏုိင္ငံသို႔မူ ေရထြက္ပစၥည္း၊ စိုက္ပ်ဳိးေရးထုတ္ ကုန္ပစၥည္း၊ သစ္ေတာထြက္ပစၥည္း၊ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕၊ ကြၽန္းသစ္၊ ေက်ာက္စိမ္း၊ ေၾကးနီ၊ သစ္မာမ်ား အမ်ားဆံုးတင္ပို႔ေနရေၾကာင္း သိရသည္။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသို႔မူ နယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရးနည္းလမ္းျဖင့္ တင္ပို႔မႈသာမ်ားေနၿပီး လာမည့္ႏႇစ္ပိုင္းအတြင္း ရခိုင္ကမ္းလြန္ရႇိ ေရႊသဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕သိုက္မႇ ဓာတ္ေငြ႕မ်ားထုတ္လုပ္ ေရာင္းခ်ပါက ထုိင္းႏုိင္ငံထက္ေက်ာ္ လြန္သြားႏုိင္ဖြယ္ရႇိေၾကာင္း၊ အဆိုပါ ဓာတ္ေငြ႕သိုက္တြင္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ကုဗေပ ၄ ဒသမ ၅ မႇ ၇ ဒသမ ၇ ထရီလ်ံၾကား ရႇိႏိုင္ေၾကာင္းႏႇင့္ တစ္ေန႔လ်င္ ကုဗေပသန္းေပါင္း ၅၀၀ အထိ ထြက္ရႇိႏုိင္မည္ျဖစ္ကာ ၂၅ ႏႇစ္မႇ ႏႇစ္ ၃၀ အတြင္းထုတ္ယူႏုိင္ မည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ၂၀၁၃ ခုႏႇစ္ ေမလ တြင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသို႔စတင္တင္ပို႔ႏုိင္မည္ဟု ယူဆေၾကာင္းသိရႇိရသည္။

    ၂၀၀၈ ခုႏႇစ္ကုန္အထိ စာရင္းမ်ားအရ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအေနျဖင့္သတၲဳ တူးေဖာ္ေရးက႑မ်ားတြင္ ၈၆၆သန္း စြမ္းအင္က႑တြင္ ၂၈၁ သန္း၊ ေရနံ ႏႇင့္သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕က႑တြင္ ၁၂၄ သန္း ရင္းႏႇီးျမႇဳပ္ႏႇံထားေၾကာင္းႏႇင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၌တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ၏ ရင္းႏႇီးျမႇဳပ္ႏႇံမႈမႇာ အဆင့္ ၄ တြင္ရႇိေနေၾကာင္း သိရႇိရသည္။ အလားတူပင္ မူဆယ္နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးမႇာ အမ်ားဆံုးကုန္သြယ္မႈျဖစ္ေနေသာ ကုန္သြယ္ေရးစခန္းျဖစ္ၿပီး ဆန္၊ ပဲ၊ ေျပာင္း၊ ႏႇမ္း၊ သစ္သီးႏႇင့္ ေရထြက္ပစၥည္း မ်ား၊ ေက်ာက္မ်က္ႏႇင့္သစ္ေတာ ထြက္ပစၥည္းမ်ား အဓိကတင္ပို႔ေနရ ကာတ႐ုတ္ႏုိင္ငံမႇ သံ၊ စတီး၊ ေဆာက္ လုပ္ေရးပစၥည္း၊ စက္ပစၥည္း၊ ကြန္ပ်ဴတာႏႇင့္ဆက္စပ္ပစၥည္း၊ လယ္ယာစိုက္ပ်ဳိးေရးလုပ္ငန္းသံုးပစၥည္း၊ အိမ္သံုးပစၥည္းႏႇင့္ အျခားသတၲဳကုန္ ၾကမ္းမ်ားတင္သြင္းလ်က္ရႇိေၾကာင္း သိရႇိရသည္။

    ေရအားလ်ပ္စစ္က႑တြင္ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ဧရာ၀တီျမစ္ဆံုေရကာတာမႇ လ်ပ္စစ္ဓါတ္အား ၆၀၀၀ မဂၢါ၀ပ္ထုတ္လုပ္ကာတ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔ တင္ပို႔သြားမည္ျဖစ္ၿပီး ဧရာ၀တီျမစ္ ေပၚတြင္ ေရကာတာခုနစ္ခုေဆာက္ လုပ္ေရးစီမံခ်က္၏ ပထမဆံုးစီမံခ်က္ ျဖစ္ေၾကာင္းသိရသည္။ ထို႔အတူ ေရႊလီျမစ္ေပၚတြင္ တည္ေဆာက္ ထားသည့္ နန္႔ခမ္းၿမိဳ႕အနီး ေရႊလီ ေရအားလ်ပ္စစ္ကို ၂၀၀၉ ခုႏႇစ္ ၾသဂုတ္လမႇ စတင္ထုတ္လုပ္ခဲ့ၿပီး စုစုေပါင္းဓာတ္အား၏ ၅၀ရာခိုင္ ႏႈန္းအား တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသို႔ တင္ပို႔ ေပးေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သိရႇိရသည္။ အလားတူပင္ ဧရာ၀တီျမစ္ဆံု ေရအားလ်ပ္စစ္စီမံကိန္းအား CPI  ေခၚ  တ႐ုတ္စြမ္းအင္ရင္းႏႇီးျမႇဳပ္ႏႇံမႈ ေကာ္ပိုေရးရႇင္း၊ စြမ္းအင္၀န္ႀကီးဌာန ႏႇင့္ ေအးရႇားေ၀ါလ္ကုမၸဏီတို႔က အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနေၾကာင္း သိရႇိရသည္။

    ထို႔အတူ ရႇမ္းျပည္နယ္ သံလြင္ျမစ္ အထက္ပိုင္း ကြမ္းလံုေဒသတြင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံႏႇင့္ ဒုတိယအႀကီးဆံုး ေရအားလ်ပ္စစ္စီမံကိန္းတစ္ခုတည္ ေဆာက္ရန္ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ ဆိုခဲ့ေၾကာင္း၊ ယင္းစီမံကိန္းအား အမႇတ္(၁)လ်ပ္စစ္စြမ္းအား၀န္ႀကီး ဌာန၊ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ Energy Holding Group Ltd. တို႔က စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုၾကၿပီး လ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ၂၄၀၀ ကီလို၀ပ္ထုတ္လုပ္ႏုိင္မည္ ျဖစ္ကာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအတြက္ သံလြင္ျမစ္ေပၚတြင္ တည္ေဆာက္မည့္ စီမံကိန္းျဖစ္ေၾကာင္းႏႇင့္ ပထမစီမံကိန္းမႇာ တာဆန္းေရကာတာစီမံကိန္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ လက္ရႇိအေျခအေန တြင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအေနျဖင့္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၆ ဘီလ်ံရင္းႏႇီးျမႇဳပ္ႏႇံမႈ ျပဳလုပ္ထားၿပီး လ်ပ္စစ္ဓာတ္ အား ၇၁၀၀ ကီလို၀ပ္ ထုတ္လုပ္ႏုိင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရႇိရသည္။

    ယင္းအေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏အဓိက ကုန္သြယ္ဘက္ႏႇင့္ အဓိကရင္းႏႇီးျမႇဳပ္ႏႇံမႈအႀကီးမား ဆံုးႏိုင္ငံအျဖစ္ ထိုင္းႏႇင့္စင္ကာပူတို႔ တည္ရႇိေနရာမႇ ယင္းေနရာသို႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ေရာက္ရႇိလာႏုိင္ေၾကာင္း သံုးသပ္ခ်က္မ်ားအရ သိရႇိရသည္။

    ၂၀၀၈-၂၀၀၉ ဘ႑ာေရးႏႇစ္ တြင္မူ ဧၿပီလမႇဒီဇင္ဘာလအထိ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ၏ႏုိင္ငံျခားကုန္သြယ္မႈပမာဏ သန္း ၈၅၀၀ ရႇိေသာေၾကာင့္ ယင္း ပမာဏမႇာ ၂၀၀၇-၂၀၀၈ ဘ႑ာ ေရးႏႇစ္ အလားတူကာလတြင္ ရရႇိ ေသာကုန္သြယ္မႈပမာဏ သန္း ၇၀၀၀ ထက္ သိသိသာသာျမင့္မားလာ ေၾကာင္း၊ ပင္လယ္ေရေၾကာင္းကုန္ သြယ္မႈတြင္မူထိုင္းႏုိင္ငံသည္ ျမန္မာ ႏုိင္ငံအတြက္ထိပ္ဆံုးမႇ ရႇိေနေသးၿပီး အိႏၵိယက ဒုတိယေနရာတြင္ယူထားေၾကာင္း၊ တ႐ုတ္ႏႇင့္ ေဟာင္ေကာင္သို႔လည္း ပို႔ကုန္ပမာဏျမင့္တက္လာေၾကာင္း သိရႇိရသည္။

    ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ သြင္းကုန္ပိုင္း တြင္မူ တ႐ုတ္က ပထမ၊ ထိုင္းက  ဒုတိယ၊ စင္ကာပူက တတိယ၊ ေတာင္ကိုရီးယားက စတုတၴႏႇင့္ မေလးရႇားက ပဥၥမတုိ႔ျဖင့္ အသီးသီးရပ္တည္ေနၿပီး ပို႔ကုန္ပိုင္းတြင္မူထုိင္းႏိုင္ငံသို႔ အမ်ားဆံုးတင္ပို႔ႏုိင္ကာ ယင္းေနာက္တြင္ အိႏၵိယ၊ တ႐ုတ္၊ ဂ်ပန္ႏႇင့္ အီးယူႏုိင္ငံမ်ားသို႔ တင္ပို႔ေနေၾကာင္း သိရႇိရသည္။ ရင္းႏႇီးျမႇဳပ္ႏႇံမႈပိုင္းတြင္မူ ၂၀၀၈-၂၀၀၉ ဘ႑ာေရးႏႇစ္အထိ တ႐ုတ္၏ ရင္းႏႇီးျမႇဳပ္ႏႇံမႈပမာဏ ၁ ဒသမ ၃၃၁ ဘီလ်ံရႇိၿပီးစင္ကာပူ၏ ရင္းႏႇီးျမႇဳပ္ႏႇံမႈမႇာအေမရိကန္ေဒၚလာ ၉၈၅ သန္းရႇိေၾကာင္း သိရႇိရသည္။

    ထိုင္းႏိုင္ငံအေနျဖင့္မူ ေရနံႏႇင့္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕က႑တြင္ေဒၚလာ ဘီလ်ံႏႇင့္ခ်ီ၍ ရင္းႏႇီးျမႇဳပ္ႏႇံထားၿပီး သံလြင္ျမစ္ေရအားလ်ပ္စစ္စီမံကိန္း တြင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၆ ဘီလ်ံ အထိ ရင္းႏႇီးျမႇဳပ္ႏႇံရန္ စီစဥ္ထားေၾကာင္းႏႇင့္ ရင္းႏႇီးျမႇဳပ္ႏႇံမႈပမာဏအား ၇ ဒသမ ၇၈ ဘီလ်ံမႇ ၁၃ ဒသမ ၈ ဘီလ်ံအထိ တိုးျမႇင့္ရန္ရည္ရြယ္ထားေၾကာင္းလည္း  သိရႇိရသည္။

    ယင္းကဲ့သုိ႔ ေဒသတြင္းႏုိင္ငံမ်ား ၏ ရင္းႏႇီးျမႇဳပ္ႏႇံမႈပမာဏ ျမင့္တက္လာသကဲ့သို႔ အျခားတစ္ဖက္၌ ကုန္သြယ္ေရးက႑တြင္မူ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ၏ ကုန္သြယ္မႈ ပိုမိုျမင့္တက္လာႏုိင္ေၾကာင္း သံုးသပ္မႈမ်ားရႇိေနၾကသည္။